ΔΕΛΤΑ ΠΗΝΕΙΟΥ - ΔΕΛΤΑ ΕΒΡΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΚΟΥΔΑΣ

            Ζει στην Ευρώπη, στην Ασία, την Αμερική και την Αρκτική. Είναι από τα πιο μεγάλα σαρκοφάγα της γης. Οι μεγαλύτερες είναι οι καφέ αρκούδες της Αλάσκας, που το βάρος τους φθάνει τα 750 κιλά. ‘Αλλα μεγαλόσωμα είδη είναι η πολική αρκούδα της Αρκτικής και η φαιά άρκτος της Βόρειας Αμερικής. Η μόνη αρκούδα, που ζει στη Νότια Αμερική, είναι η μικρή διοπτροφόρος, που ονομάζεται έτσι, γιατί έχει στρόγγυλα σημάδια γύρω από τα μάτια της.

            Η πιο μικρόσωμη αρκούδα του κόσμου ζει στις ζούγκλες της Νοτιοανατολικής Ασίας, το βάρος της δεν ξεπερνά τα 65 κιλά.

            Οι αρκούδες είναι αργά, δυσκίνητα ζώα. ΄Εχουν κοντά δυνατά άκρα και βαρύ, μεγάλο κεφάλι με δυνατό σαγόνι. Τα νύχια τους είναι μακριά και σκληρά για να ξεσκίζουν τη λεία τους  και να σκάβουν.

            Οι αρκούδες δεν έχουν αναπτυγμένη όραση αλλά η όσφρησή τους είναι πολύ καλή αν και φαίνονται δυσκίνητες, όλες, εκτός από τις μεγάλες, μπορούν να σκαρφαλώσουν στα δέντρα.

            Τρώγουν σχεδόν τα πάντα : φύλλα, φρούτα και καρπούς. Τρελαίνονται για το μέλι και τα μυρμήγκια και συχνά επιτίθενται σε μελίσσια και μυρμηγκοφωλιές. Τρώγουν, επίσης, και άλλα έντομα , ψάρια και μικρά ζώα.

            Οι αρκούδες είναι δειλά ζώα, αλλά, εάν κάποιος τις παρενοχλήσει ή τις πειράξει, εξαγριώνονται και επιτίθενται .    

              Ποιος από εμάς δεν έχει αγκαλιάσει ένα μικρό χνουδωτό αρκουδάκι; Ποιο παιδί δεν έχει παίξει τρυφερά με μια αρκουδίτσα; Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα οι αρκουδίτσες είναι σύμβολα ζωής και μητρότητας .Από τη Κίνα μέχρι την Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική, είναι μοναδική ,είτε είναι λευκή είτε καφέ, σαν  και  αυτήν  που ζει εδώ και χιλιάδες χρόνια στα Ελληνικά βουνά της Πίνδου και της Ροδόπης. Διατηρεί το ίδιο αρχαιοελληνικό της όνομα με μια μικρή παραφθορά : Ο ''Άριστος ήταν γιός του Δία και μεταμορφώθηκε σε αρκούδα και αργότερα σε ουράνιο σύμπλεγμα αστεριών'' .

            Ο ''Αρκτούρος '' μια αστική, μη κερδοσκοπική, εταιρεία που ιδρύθηκε το 1992 με έδρα τη Θεσσαλονίκη, έβαλε στόχο την προστασία και τη διαχείριση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος .

            Πρώτο σημείο δράσης   του η προστασία της καφέ αρκούδας, αφού το είδος αυτό απειλείται με εξαφάνιση.

            Ευρύτερος στόχος του  ''Αρκτούρου'' είναι να ευαισθητοποιηθεί το κοινό και η πολιτεία και να ενεργοποιηθεί η συνεργασία μεταξύ κρατικών και μη κρατικών φορέων (περιβαλλοντικών, επιστημονικών και κοινωνικών) στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Επίσης να αξιοποιηθεί κάθε δυνατότητα αναβάθμισης της Ελλάδας, διεθνώς, σε ζητήματα διαχείρισης και προστασίας του περιβάλλοντος,

            Σ' αυτήν την κατεύθυνση ο ''Αρκτούρος'' δημιούργησε και οργάνωσε το περιβαλλοντικό κέντρο στο Νομό Φλώρινας, στη Δυτική Μακεδονία, για την οριστική επίλυση των προβλημάτων των αρκούδων ''χορευτριών'' και γενικότερα των αρκούδων που ζουν σε αιχμαλωσία (σε ζωολογικούς κήπους και σε τσίρκο) σε ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Το κέντρο αυτό λειτουργεί από το 1993 με άδεια του Υπουργείου Γεωργίας.

 

ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ  ΑΡΚΟΥΔΑΣ

ΟΝΟΜΑ :       ΚΑΦΕΤΙΑ ΑΡΚΟΥΔΑ (ursus arctos)

ΒΑΡΟΣ  :       100 - 300 κιλά

ΣΩΜΑ    :        Ογκώδες

ΜΗΚΟΣ :        1,40 - 3 μέτρα                                  

ΠΛΑΤΟΣ :      2 μέτρα

ΑΚΟΗ :           πολύ ανεπτυγμένη

ΟΣΦΡΗΣΗ:    άριστη

ΤΟΠΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ :  Πίνδος και Ροδόπη (στην Ελλάδα ) εύκρατες ζώνες της Ασίας, της Αμερικής και της Ευρώπης ( στον κόσμο ).

 

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΚΟΥΔΑ

        Ζώα που διακρίνονται για τα γεροδεμένα άκρα τους, τη μικρή ουρά τους και τα μικρά αυτιά και μάτια. Είναι της οικογένειας  των αρκτιδών, που περιλαμβάνει επτά γένη και εννέα είδη. Η οικογένεια των αρκτιδών περιλαμβάνει επτά γένη . Από τα είδη των γενών αυτών τα πιο γνωστά είναι: η καφέ αρκούδα, η πολική ή λευκή αρκούδα,η μαλαϊκή αρκούδα, η αμερικάνικη αρκούδα ή μπαριμπάλ, η μελανόλευκος αρκούδα (γκρίζα), η καρκινοφάγος αρκούδα, η κλονρόποδες αρκούδα (πάντα) και άλλα δύο είδη είναι η μαύρη αρκούδα και οι φυτοφάγες αρκούδες.    

 

ΚΑΦΕ ΑΡΚΟΥΔΑ

        Είναι ζώο σωματώδες με μεγάλη μυϊκή δύναμη, ιδιαίτερα στο λαιμό και στα άκρα. Έχει άριστη ακοή  και όσφρηση και λιγότερο καλή όραση. Βαδίζει πατώντας σε ολόκληρο το πέλμα των ποδιών της.

        Το χρώμα της γούνας της ποικίλει ανάλογα   με το περιβάλλον, την ηλικία , το φύλο του ζώου. Η γούνα της παρουσιάζει όλες τις αποχρώσεις του καφέ. Το ύψος της, ως τον τράχηλο, φθάνει ως τα 1,10 μέτρα και ως την μουσούδα της από 1,70 - 2,20 μ. Στον τράχηλο συσσωρεύει το λίπος και έτσι   σχηματίζεται μία καμπούρα. Το ενήλικο θηλυκό ζώο ζυγίζει από 70-120 κιλά, ενώ το ενήλικο αρσενικό από 110-250 κιλά. Το βάρος της δεν είναι σταθερό, το Φθινόπωρο έχει μεγαλύτερο βάρος λόγω της αποθήκευσης λίπους για την περίοδο του χειμέριου λήθαργου, ενώ την άνοιξη έχει λιγότερο βάρος λόγω κατανάλωσης λίπους.

         Η χειμερία νάρκη διαρκεί 3-4 μήνες, στις αρχές της άνοιξης αφυπνίζεται. Είναι αδύνατο, όμως, να ξυπνήσουν  κατά τη διάρκεια της χειμερίας νάρκης, όταν αντιληφθούν κίνδυνο ή θόρυβο .Σε κλίματα  ηπιότερα η νάρκη κρατάει μόνο λίγες εβδομάδες .Η αρκούδα  ναρκώνεται μέσα σε μεγάλα βαθουλώματα, μέσα σε μεγάλες σπηλιές ή πίσω απο βράχια .Κάτω στο έδαφος φροντίζει να υπάρχει μαλακό έδαφος ,φύλλα ή τρίχες. Ναρκώνεται σε απόμερα μέρη, για να μπορεί να προφυλαχθεί από τα νερά της βροχής και από τους δυνατούς αέρηδες. Η αρκούδα  δεν είναι επιθετικό ζώο μόνο όταν βρεθεί σε κίνδυνο επιτίθεται. Στέκεται όρθια για να ανιχνεύσει καλύτερα το περιβάλλον. Είναι μοναχικό ζώο και κυκλοφορεί το ξημέρωμα ,το σούρουπο και την νύχτα. Το θηλυκό και το αρσενικό συναντιούνται μόνο κατά την περίοδο της αναπαραγωγής τους.

 

Η ΦΑΙΑ ΑΡΚΟΥΔΑ

            Η μεγάλη φαιά αρκούδα είναι το πιο επίφοβο ζώο της τούνδρας. Υπάρχουν και άλλα ζώα πιο πανούργα και άγρια, που τρώγουν τα πουλιά και τα φυτοφάγα ,αλλά η αρκούδα είναι το πιο δυνατό από όλα .Κανείς δεν τολμά να αντιμετωπίσει ένα τέτοιο θηρίο με κοφτερά νύχια και γερά δόντια . Μόλις νιώθουν την παρουσία της τα ζώα τρέχουν στις κρυψώνες τους.

Η ΑΡΚΤΟΣ Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ Η ΜΠΑΡΙΜΠΑΛ

         Απαντάται πιο πολύ στη Βόρειο Αμερική. Το χρώμα της είναι καστανόμαυρο ή κοκκινωπό ή ανοίγει προς το γκρίζο. Παλαιότερα ήταν πολύ διαδεδομένη σε ολόκληρο τον Καναδά και στις ΗΠΑ. Σήμερα ζει μόνο στην Σκανδιναβία, στα Πυρηναία, στα Καρπάθια, στη Σιβηρία, στα Ιμαλάϊα, στη Μικρά Ασία.  Πολύ λίγες αρκούδες του είδους ζουν στις ΄Αλπεις.

         Στην Ελλάδα, αρκούδες του είδους απαντώνται στα ορεινά δάση της Ηπείρου , της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας και της Θράκης , σε πολύ μικρό όμως αριθμό. Τρέφονται με βατόμουρα , με μέλι, με έντομα ή με μικρά θηλαστικά.

 

Η ΜΕΛΑΝΟΛΕΥΚΟΣ ΑΡΚΤΟΣ (ΓΚΡΙΖΑ ΑΡΚΟΥΔΑ)

            Ζεί στη Βόρειο Αμερική έχει φαιό τρίχωμα, με άσπρα σημάδια που της δίνουν γκρίζα απόχρωση. Το μήκος της φθάνει έως τα 3 μέτρα. Η αρκούδα της Αλάσκας ξεπερνά στο μήκος τα 3μ. και έχει ύψος 2,5μ. Τα αρσενικά φθάνουν σε βάρος τον 1 τόνο . Ο θρύλος λέγει πως οι Ινδιάνοι θεωρούσαν μεγάλο καύχημα να σκοτώσουν ένα τόσο μεγάλο ζώο.

Η ΑΡΚΤΟΣ Η ΚΑΡΚΙΝΟΦΑΓΟΣ

            Ζει στη Ν. Αμερική, έχει χρώμα μαύρο, με κιτρινωπούς δακτύλιους γύρω από τα μάτια, και σε αυτούς οφείλει  την ονομασία της ''αρκούδα με γυαλιά''.

ΑΙΛΟΥΡΟΠΟΔΕΣ ΑΡΚΟΥΔΕΣ

        Η οικογένεια των αρκτιδών περιλαμβάνει και τους αιλουρόποδες, που τους συναντάμε σε πολύ υψηλά μέρη, πάνω από 3.000μ. Ο μεγάλος Πάντα ή αρκούδα του παππού Δαβίδ είναι το  μοναδικό είδος των αιλουριδών . Ζει στην Κίνα και στο Θιβέτ. Το μήκος του φθάνει έως 1,80μ. και το βάρος του τα 100 κιλά. Τα αυτιά του , τα μάτια του και τα μπροστινά του πόδια από τους ώμους έως τα πέλματα είναι μαύρα .Το υπόλοιπο σώμα του είναι λευκό. Τρέφεται με βλαστούς από μπαμπού.

Είναι ένα ζώο σπάνιο που ζει στην Ασία. ΄Εγινε το σύμβολο του Παγκόσμιου οργανισμού για την συντήρηση της φύσης ( WWF) .

 

 

Η ΜΑΛΑΪΚΗ ΑΡΚΤΟΣ

            Είναι ο νάνος της οικογένειας των αρκτιδών. ΄Εχει βάρος έως 50 κιλά . Ζει στις πυκνές ζούγκλες της Ινδίας και της Κεϋλάνης. Είναι μαύρη και γυαλιστερή, με μια λευκή κηλίδα στη μέση του στήθους της σε σχήμα μισοφέγγαρου. Τρέφεται με μέλι, με έντομα, με μικρά ζώα και φρούτα  , και έχει την ικανότητα να σκαρφαλώνει εύκολα στα δέντρα.

Η ΜΑΥΡΗ ΑΡΚΟΥΔΑ

         Ζει στην Αμερική και είναι πάντα σε κίνηση στα μεγάλα δάση, όπου σταματάει μόνο το χειμώνα για να κλειστεί στην καλά προφυλαγμένη φωλιά της.

         Όταν οι σολομοί αναπλέουν τα ποτάμια για να αποθέσουν τα αυγά τους, η μαύρη αρκούδα τους περιμένει στην όχθη και με γρήγορα χτυπήματα του ποδιού της, τους βγάζει έξω από το νερό. ΄Οπως συμβαίνει με όλα τα είδη αρκούδας, η θηλυκή δένεται με τα μικρά της.

 

ΑΡΚΟΥΔΕΣ ΦΥΤΟΦΑΓΕΣ 

            Υπάρχουν επίσης αρκούδες αποκλειστικά φυτοφάγες , όπως η αρκούδα με τα γυαλιά της Νοτίου Αμερικής και η αρκούδα με το κολάρο που ζει  στην Ασία.

ΜΙΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΑΖΙ ΤΗΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΩ ΣΤΗ ΓΗ

ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

 

           Η καφετιά αρκούδα εμφανίστηκε πάνω στη γη, πριν 35.000.000 χρόνια. Στην Ευρώπη έφθασε πριν από 250.000 χρόνια. Νωρίτερα ζούσε σε ανατολικότερες χώρες. Πριν 5 αιώνες σχεδόν ο πληθυσμός   της ήταν τόσος πολύς που κάλυπτε σχεδόν όλη την Ευρώπη, έφθασε, όμως, σε σημείο να υπάρχουν οι μισές.

            Σήμερα η καφετιά αρκούδα είναι είδος υπό εξαφάνιση, η κατάστασή της είναι κρίσιμη  για την αλυσίδα του πλανήτη μας, που κινδυνεύει να διαλυθεί. Αναφέροντας απλά παραδείγματα δίνουμε την κρισιμότητα της κατάστασής της. Στην Ιταλία   και Ισπανία έχουν απομείνει περίπου 50 , ενώ στη Γαλλία είναι μόνο 10 . Όλοι οι οικολόγοι προσπαθούν να αποτρέψουν την ολοκληρωτική εξαφάνισή της .

            Η αρκούδα, που άλλοτε ήταν διαδεδομένη στις ορεινές περιοχές της Ευρώπης, σήμερα ζει μόνο στη Σκανδιναβία, στα Πυρηναία, στα Καρπάθια, στη Σιβηρία, στα Ιμαλάϊα, στη Μικρά Ασία και σε μικρό αριθμό στις ΄Αλπείς, όπου την προστατεύουν ειδικές νομοθετικές διατάξεις.

            Σε μικρό αριθμό ζει ακόμη και στην Ελλάδα. Εδώ οι αρκούδες δεν ξεπερνούν τις 100 με 150. Ζουν κυρίως στα ορεινά δάση της Μακεδονίας, της Θράκης, της Ηπείρου και της Θεσσαλίας, είναι όμως όλες  απομονωμένες και δεν έχουν καμία επικοινωνία μεταξύ τους .

ΣΤΟ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟ ΚΗΠΟ

            Στο ζωολογικό κήπο συναντά κανείς πολλά ζώα γενικά εξωτικά, που εκτρέφονται σε περιβάλλοντα με συνθήκες όσο το δυνατόν όμοιες με των περιοχών από τις οποίες προέρχονται. Οι σημερινοί ζωολογικοί κήποι, οργανωμένοι με κριτήρια που αποκτήθηκαν κυρίως τον 19ο αιώνα, δεν έχουν μόνο σκοπό να ικανοποιήσουν την περιέργεια και τα μορφωτικό ενδιαφέρον των πολυάριθμων επισκεπτών αλλά και να προσφέρουν στους ζωολόγους τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν μελέτες στα διάφορα πεδία της βιολογίας .

            Στα αρχαία χρόνια στις βασιλικές αυλές και σε μερικά θρησκευτικά  ιδρύματα των ανατολικών χωρών ήταν κοινή η συνήθεια να εκτρέφουν χαρακτηριστικά ζώα.

            Κατά του Κλασικούς χρόνους η Ρώμη εισήγαγε μεγάλο αριθμό θηρίων, αλλά με αποκλειστικό σχεδόν σκοπό να χρησιμοποιηθούν σε θεάματα του Ιπποδρόμου.

            Από την Αναγέννηση και πέρα, ζώα παράξενα στη μορφή και στις συνήθειες εκτρέφονταν σε διάφορες χώρες της Ευρώπης με πρωτοβουλία των μοναρχών. Από το τέλος του περασμένου αιώνα στην Ευρώπη και στην Αμερική ιδρύθηκαν και επιχορηγήθηκαν σπουδαίοι ζωολογικοί κήποι, όπως ο περίφημος ζωολογικός κήπος του Λονδίνου.

            Οι συνθήκες εκτροφής των ζώων, ο τεχνικός εξοπλισμός και ιδιαίτερα η εμφάνιση των ζωολογικών κήπων βελτιώθηκαν ουσιαστικά χάρη στον Κάρλ Χάγκενμπεκ (1844-1913),Γερμανό έμπορο εξωτικών ζώων , ο οποίος ίδρυσε το 1907 το ζωολογικό κήπο του Στελινγκέν (Αμβούργο) κατά το πρότυπο του οποίου οργανώθηκαν αργότερα οι σπουδαιότεροι σύγχρονοι ζωολογικοί κήποι. Σ' αυτούς επιζητείται   η αναπαραγωγή των αναγκαίων συνθηκών του περιβάλλοντος, όπως π.χ μεγάλες εκτάσεις με βράχους, βλάστηση και νερά. Τα κλουβιά είναι ευρύχωρα, μερικές φορές κρυμμένα με επιμέλεια και όταν είναι δυνατόν αντί για περιφράξεις, κατασκευάζουν ανυπέρβλητες τάφρους,  που επιφανειακά δεν δείχνουν για τεχνητές. ΄Οπως είναι φανερό οι ζωολογικοί κήποι, εκτός από το άφθονο υλικό για την μελέτη  των ζωικών οργανισμών, προσφέρουν και την μορφωτική και την επιστημονική συμβολή τους, που αποτελείται από τα λείψανα των ζώων με τα οποία μπορούν να πλουτισθούν εύκολα και με μικρή δαπάνη οι συλλογές των ζωολογικών μουσείων

            ' Ενα σημαντικό χαρακτηριστικό των σημερινών ζωολογικών κήπων είναι η όσο το δυνατόν αναπαραγωγή του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο τα διάφορα ζώα διαβιούν σε άγρια κατάσταση.

 

ΟΙ ΝΕΟΙ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ

            Ο τρόπος διαβίωσης των ζώων στους ζωολογικούς κήπους έχει αμφισβητηθεί συχνά από τους οικολόγους, που παρατηρούν ότι πολλά από αυτά υποφέρουν στα κλουβιά τους, νιώθουν μοναξιά και δεν μπορούν να αναπαραχθούν .

          Τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί νέες μέθοδοι προσέγγισης των ζώων στους ζωολογικούς κήπους, που βοηθούν τη φυσιολογική τους ανάπτυξη και τους χαρίζουν μια καλύτερη καθημερινότητα.

           Το κυριότερο  όμως είναι ότι έχει αλλάξει η νοοτροπία των ανθρώπων και η αντίληψη για τη χρησιμότητα των ζώων στην αιχμαλωσία και ο εντυπωσιασμός του κοινού , ενώ σήμερα η φροντίδα έχει στραφεί στο ζώο και στη σωστή του διαβίωση. Στους ζωολογικούς κήπους της Ολλανδίας και της Αμερικής παρατηρείται η τάση να αναπαραχθεί όσο το δυνατόν καλύτερα το φυσικό περιβάλλον των ζώων .Στα κλουβιά δημιουργούνται μικρογραφίες παρθένων δασών και αγρίων βράχων, αντικαθιστώντας τα κάγκελα, τις μεταλλικές κατασκευές και το μπετόν .

            Επίσης ένα μεγάλο πρόβλημα είναι τα ψυχολογικά προβλήματα προσαρμογής  που αντιμετωπίζουν τα ζώα. Πολλά από αυτά βαριούνται στα κελιά τους αναπτύσσοντας νευρώσεις και ψυχώσεις . Είναι ένα άθλιο θέαμα να βλέπει κανείς επιθετικούς και αντικοινωνικούς γορίλες, αλυσοδεμένους ελέφαντες, που κινούν το κεφάλι τους με μονότονο ρυθμό  ή τίγρεις που έχουν πέσει σε πλήρη απάθεια.

            Για να καταπολεμήσουν αυτό το πρόβλημα οι ζωολογικοί κήποι ανέπτυξαν ένα ''πρόγραμμα απασχόλησης'' των ζώων, που σχετίζεται κυρίως με την διατροφή τους. Αντί να δίνουν απλά στα ζώα την τροφή τους τα κάνουν να την αναζητήσουν. Η τροφή για τις πολικές αρκούδες είναι μέσα σε πάγο, για να αναγκάζονται να κουράζονται για να την βγάζουν έξω. Οι καφετιές αρκούδες πρέπει να πιάνουν τα ψάρια τους από μια δεξαμενή με τις δικές τους προσπάθειες. Οι λεοπαρδάλεις πρέπει να πιάνουν την τροφή τους που είναι κρεμασμένη από ένα σύρμα.

            Η διασκέδαση των ζώων είναι χαρά και για τους ίδιους τους φροντιστές τους, στην πραγματικότητα παίζουν μαζί τους για να τονώνουν την φυσική τους κατάσταση, έτσι ο καθαρισμός τους, το καθημερινό βούρτσισμα γίνεται απόλαυση για τα ζώα και βοηθά στην διατήρηση της Υγείας τους.

            Φυσικά όλα αυτά δεν έχουν σχέση με την καταπίεση, οι δραστηριότητες των ζώων είναι μέσα στο πλαίσιο των φυσικών τους δεξιοτήτων έτσι δεν αναγκάζονται ποτέ να κάνουν κάτι αντίθετο με την φύση τους, όπως στο τσίρκο.

            Όπως λένε οι φροντιστές των νέων ζωολογικών κήπων, το πιο σημαντικό είναι, όταν έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν μια σχέση επικοινωνίας με ένα ζώο. Είναι πολλά τα ζώα που τους αναγνωρίζουν και τους υποδέχονται με κινήσεις και φωνές. Είναι σημαντικό να μιλούν στα ζώα και να διατηρούν τη σχέση τους με καθημερινή επαφή .

            Οι ζωολογικοί κήποι κάνουν σε όλο τον κόσμο μια ποιοτική στροφή και γι αυτό σε πολλούς δεν υπάρχουν ελέφαντες, εξ αιτίας της μεγάλης δυσκολίας στη συντήρησή τους .Το σημαντικό τώρα πια δεν είναι να προσφέρουν θέαμα άλλα την δυνατότητα στους κατοίκους των μεγάλων πόλεων και στα παιδιά να γνωρίσουν τα άγρια ζώα σε΄ φυσικές'' συνθήκες ζωής.

            Οι ζωολογικοί κήποι σήμερα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν πολιτιστικά ιδρύματα με την ευρεία έννοια του πολιτισμού. Σαν ένα είδος ''Μουσείου'' ζώντων εκθεμάτων, εξίσου σημαντικού με κείνα της  σύγχρονης τέχνης, μιά    και αρκετά από τα ζώα των ζωολογικών κήπων κινδυνεύουν με εξαφάνιση στο φυσικό τους περιβάλλον.

Ισχύει λοιπόν το σλόγκαν ''καλύτερα αιχμάλωτα παρά νεκρά''.

   


 

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΚΟΥΔΑΣ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

           Πολλοί κυνηγοί πιάνουν αρκουδάκια και τα παραδίνουν στους γύφτους για να τα ημερέψουν. Εκείνοι έχουν ένα δικό τους τρόπο να τα γυμνάζουν και να τα μαθαίνουν χορό και να εκτελούν διάφορα γυμνάσματα.

            Σκάβουν, δηλαδή, ένα λάκκο όπου ανάβουν σιγανή φωτιά και τη  σκεπάζουν με μια λαμαρίνα, επάνω στην πυρακτωμένη λαμαρίνα βάζουν την αρκούδα, που θέλουν να γυμνάσουν και εκείνη χοροπηδά αναγκαστικά, για να μην καούν τα πόδια της, όσο διαρκεί το μαρτύριο αυτό, οι γύφτοι βαράνε ρυθμικά ένα ταμπούρλο, για να συγχρονίσουν τα χοροπηδήματα της αρκούδας με τους χτύπους του, αρκετές φορές γίνεται το ίδιο μάθημα  και κατόπιν φθάνει να ακούσει το ταμπούρλο, για να σηκωθεί στα πισινά της πόδια και να αρχίσει το χορό, από φόβο μη την ξαναβάλουν στην πυρακτωμένη λαμαρίνα.

             Τα άλλα δασκαλέματα τα μαθαίνει με το ξύλο, που πάντα κρατά ο γύφτος στο χέρι του, για να την αναγκάζει να τα επαναλαμβάνει στα λαϊκά πανηγύρια. Πάντα οι γύφτοι κρατάνε την αρκούδα τους δεμένη από τη μύτη, γιατί παρ' όλο το ημέρωμα είναι επικίνδυνη και με το παραμικρό μπορεί να δαγκώσει ή να χτυπήσει κανένα από τους γύρω θεατές.

            Οι αρκουδιάρηδες γύφτοι μας φέρνουν τέτοιες αρκούδες στις πόλεις και στα χωριά και τους βάζουν να χορεύουν στο σκοπό που παίζουν με το ντέφι τους.

            Επίσης για την διασκέδαση των ανθρώπων υπάρχει και η μαύρη αρκούδα η οποία βρίσκεται στη Μαλαισία .

            Στο ζωολογικό κήπο του Λονδίνου, μια τέτοια αρκούδα έφερνε στο στόμα της, με το ρούφηγμα, τα μπισκότα που της έβαζαν τα παιδιά έξω από το κλουβί της σε τέτοια απόσταση, που να μη μπορεί να τα φτάσει με το πόδι.

            Τα μικρά της μαύρης αρκούδας πηγαίνουν όλα μαζί καβάλα πάνω στην πλάτη της .


      Οι  θηριοδαμαστές χρησιμοποιούν τη μαύρη αρκούδα γιατί παίρνει πολύ αστείες εκφράσεις .Σε πολλές επίσης χώρες οι άνθρωποι αγαπούν τις αρκούδες αλλά προτιμούν να τις βλέπουν από μακριά ή μέσα σε κλουβιά. Είναι γεγονός ότι οι άνθρωποι ήθελαν να είναι πάντα φίλοι με τις αρκούδες .Ίσως γιατί η αρκούδα μπορεί να βαδίζει σαν τον άνθρωπο ή γιατί όταν πιαστεί είναι ο γελωτοποιός του ζωικού βασιλείου.

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΚΟΥΔΑ

            ΄Ενα φριχτό θέαμα αντίκρισαν οι κάτοικοι του ορεινού χωριού Βενετικό  κοντά στα Γρεβενά. Κάτω από τα πυκνά δέντρα κάποια υπολείμματα δέρματος και σάρκας ζώου έδειχναν ότι ασυνείδητοι κυνηγοί είχαν δράσει και πάλι . Το θύμα ήταν μια μεγαλόσωμη αρκούδα, είδος που προστατεύεται με αυστηρούς νόμους , επειδή κινδυνεύει άμεσα από εξαφάνιση.

            Τα άγρια αυτά αλλά τόσο τρυφερά και συμπαθητικά ζώα που δεν επιτίθενται στον άνθρωπο παρά μόνο αν τα προκαλέσει, έχουν τραγικά λιγοστέψει  τα τελευταία χρόνια . Μόνο 110 αρκούδες, οι μισές  δηλαδή  από τον συνολικό πληθυσμό της Ευρώπης , ζουν στα Ελληνικά βουνά Πίνδο και Ροδόπη, ενώ ένας μεγάλος αριθμός χάνεται κάθε χρόνο από τα σκάγια των λαθροκυνηγών. 10 ακόμη αρκούδες φιλοξενούνται στο δασικό σταθμό του Νυμφαίου της Φλώρινας.

            Ο σύλλογος ''Αρκτούρος'' που φροντίζει για την διάσωση της τελευταίας αρκούδας, απευθύνει  έκκληση σε όλους μας να κάνουμε ότι μπορούμε, για να μη μείνει μόνο παιχνίδι αυτός ο μεγάλος κρίκος της ζωής, το αρκουδάκι σύντροφος των παιδικών μας ονείρων.

 

 

ΜΥΘΟΙ  - ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ - ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

             Η αρκούδα ήταν βασιλοπούλα. Η μάνα της όμως την καταράστηκε βαριά  και μεταμορφώθηκε σε αρκούδα. Το τομάρι της αρκούδας το κάρφωσαν στον ουρανό, που ήταν χαμηλά και άγγιζε τη γη, φαίνεται ακόμη στον ουρανό. Είναι ο αστερισμός της μεγάλης άρκτου .Τα άστρα συμβολίζουν τα καρφιά .

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

1. ΝΗΣΤΙΚΟ ΑΡΚΟΥΔΙ ΔΕΝ ΧΟΡΕΥΕΙ

Ερμηνεία : ο πεινασμένος άνθρωπος δεν μπορεί να δουλέψει.

2. ΟΤΑΝ ΧΟΡΕΥΕΙ Η ΑΡΚΟΥΔΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΓΕΙΤΟΝΑ ΘΑΡΘΕΙ ΚΑΙ ΣΤΗ  ΔΙΚΗ ΣΟΥ.

Ερμηνεία : Ο κίνδυνος είναι κοντά

3. Η ΑΡΚΟΥΔΑ ΔΕΝ ΧΟΡΤΑΙΝΕΙ ΜΕ ΜΥΓΕΣ

Ερμηνεία : ΄Ενας μεγαλόσωμος άνθρωπος δεν χορταίνει με λίγο φαγητό .

                  

ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΑΡΚΟΥΔΑΣ

              Το παιχνίδι παίζεται από 2-4 παίχτες στην αντίστοιχη καρτέλα. Χρειάζονται 4 πιόνια (κίτρινο, κόκκινο, πράσινο, μπλέ ) για τους παίκτες, ένα μαύρο πιόνι για την αρκούδα και το ζάρι. Κάθε παίκτης τοποθετεί το πιόνι του σε μιά παγίδα. Το πιόνι της αρκούδας τοποθετείται στην αφετηρία . Στη διάρκεια του παιχνιδιού τα πιόνια των παικτών παραμένουν ακίνητα, Το μόνο που κινείται είναι το πιόνι της αρκούδας , σκοπός κάθε παίκτη είναι να φέρει την αρκούδα στην παγίδα του. Ο παίκτης με τον μεγαλύτερο αριθμό στο ζάρι παίζει πρώτος,  ακολουθούν οι υπόλοιποι

            ΄Οταν ένας παίκτης φέρει την αρκούδα σε ένα τετράγωνο άδειο, ακολουθεί την πορεία που έδωσε ο προηγούμενος παίκτης. Για να αλλάξει η πορεία, όταν χρειάζεται, πρέπει να φέρει οπωσδήποτε  6 στο ζάρι. Αν η αρκούδα φθάσει σε τετράγωνο, που έχει μέσα αριθμούς, ακολουθεί ρίχνοντας πάντα το ζάρι στην πορεία που δίνει του αριθμού αυτού στην καρτέλα. Νικητής είναι αυτός που θα φέρει την αρκούδα στην παγίδα του. Δεν χρειάζεται όμως να φέρει τον αριθμό ακριβώς. Αν η αρκούδα πάει στη διαφυγή, τότε το παιχνίδι χάνεται για όλους. Κι εδώ ο αριθμός στο ζάρι μπορεί να είναι μεγαλύτερος απ' ότι χρειάζεται. ΄Ετσι το παιχνίδι αρχίζει από την αρχή .

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΚΗ ΑΡΚΟΥΔΑ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Η πολική αρκούδα είναι η μόνη τελείως σαρκοβόρος.

Ζει κατά ομάδες 10-12 ή και πιο πολλές ακόμη,  στις παγωμένες αρκτικές περιοχές της Ασίας και της Αμερικής.

Διατηρεί το κρέμ χρώμα της όλο το χρόνο, είναι τέλειο καμουφλάζ, γιατί ταυτίζεται με το τοπίο των πάγων του αρκτικού.

Εχει μακρύ λαιμό και είναι ακούραστος κολυμβητής. Φθάνει σε μήκος 2 έως 2,8μ. και ζυγίζει από 400 έως 700 κιλά ανάλογα με την εποχή.

Τα δάκτυλα των ποδιών της συνδέονται μεταξύ τους με ελαστικές μεμβράνες.

Τα μάτια της έχουν χρώμα μαύρο.

Η βασική τους τροφή είναι οι φώκιες.

Το ζευγάρωμα γίνεται στο τέλος Μαΐου και Απριλίου.

Η λευκή αρκούδα έχει τεράστια σημασία για την ζωή των Εσκιμώων, που κατοικούν στις υπερβόρειες    περιοχές της γης. Τους δίνει το κρέας και το δέρμα της, αλλά και τα κόκαλά της, με τα οποία κατασκευάζουν χρήσιμα εργαλεία.

Το δέρμα του ζώου είναι πολύτιμο εξ αιτίας του πυκνού τριχώματος. Τη φονεύουν με πυροβόλα όπλα ή με παγίδες. Κανένα ζώο εκτός από τον άνθρωπο δεν τολμά να της επιτεθεί .

΄Οταν πιαστεί μικρή, εξημερώνεται αλλά δεν της αρέσει η σκλαβιά. Στους Ζωολογικούς κήπους της προσφέρουν μεγάλη δεξαμενή νερού, για να κολυμπάει και να παίζει. Παίζει πολλές ώρες στο νερό με άλλες αρκούδες ή με σφαίρες και ξύλα. Η σκλαβιά γίνεται υποφερτή και μπορεί έτσι να ζήσει πολλά χρόνια.

Το χειμώνα  οι έγκυες λευκές αρκούδες πηγαίνουν στις φωλιές, που έχουν σκάψει στο έδαφος και γεννούν εκεί τα μικρά τους καταναλώνοντας όλο το εναποθηκευμένο λίπος τους. Η μητέρα δείχνει εξαιρετική στοργή και τρυφερότητα για τα μικρά της.          

Η ΠΟΛΙΚΗ ΑΡΚΟΥΔΑ ΣΤΟ ΚΥΝΗΓΙ

            Οι πολικές αρκούδες κυνηγούν και τρέφονται με φώκιες της Αρκτικής.  Η όραση και η ακοή τους είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένες, μυρίζονται την τροφή τους από 32 χιλιόμετρα μακριά! γραπώνουν τις φώκιες σκάβοντας τρύπες στον πάγο  και ανακαλύπτοντας τις φωλιές τους. Το καλοκαίρι, όταν οι πάγοι λειώνουν, τρέφονται με χορτάρι, βατόμουρα, φύκια ή μικρά θηλαστικά και πουλιά. Προκειμένου να επιβιώσουν ακολουθούν την παροιμία που λέγει :''Ο καλός ο μύλος όλα τα αλέθει''.

ΕΧΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΚΟΥΔΕΣ ΕΧΘΡΟΥΣ

         Μήπως μαντέψατε ποιος είναι ο κυριότερος εχθρός της πολικής αρκούδας ;  

         Πρόκειται για τον άνθρωπο ο οποίος τις κυνηγάει για το κρέας και τη γούνα τους, ακόμη και .........αεροπορικώς ! Στη δεκαετία του 1950 οι κυνηγοί πυροβολούσαν τις αρκούδες από ψηλά με μικρά αεροπλάνα. Στη Ρωσία μόνο το 1965 σκοτώθηκαν 1500 περίπου αρκούδες. Ευτυχώς, το κυνήγι από τον αέρα έχει πλέον απαγορευτεί εντελώς. Το παραδοσιακό κυνήγι περιορίστηκε ύστερα από διεθνείς συσκέψεις ετών και μόλις το 1975 κατέληξαν σε συγκεκριμένη συμφωνία.

       Αλλες απειλές που αντιμετωπίζει εξ αιτίας του ανθρώπου είναι η εισβολή εταιρειών εξόρυξης πετρελαίου και μεταλλευμάτων στους βιοτόπους της.

          Το μόνο ζώο που φοβούνται οι πολικές αρκούδες είναι ο θαλάσσιος ελέφαντας, ειδικά μέσα στο νερό δεν τον πλησιάζουν, καθότι διαθέτει μακριούς λευκούς χαυλιόδοντες,  τυχαίνει βλέπεται να είναι και πρωταθλητής στο κολύμπι.

Ξέρατε ότι..........

       Οι πολικές αρκούδες όταν κυνηγούν φώκιες μέσα στο νερό, τις πλησιάζουν με πονηριά προσέχοντας να μην κάνουν θόρυβο .

       Οταν δεν βρίσκουν τροφή, συνηθίζουν να ''επισκέπτονται''   τις ξύλινες καλύβες των Εσκιμώων, παραβιάζουν πόρτες και παράθυρα για να ανακαλύψουν τις κρυμμένες λιχουδιές ;

       Η πολική αρκούδα είναι πολύ καθαρό ζώο μετά από κάθε γεύμα της καθαρίζει τη γλώσσα της, κυλιέται στο χιόνι και αν βρει εκεί κοντά νερό πλένεται ;

      Οι πολικές αρκούδες όταν κοιμούνται ξαπλώνουν όπως οι άνθρωποι και μετά το κολύμπι κυλιούνται στο παγωμένο έδαφος για να στεγνώσουν;

         

Αριθμός  επισκεπτών

από 12/8/2005

ip based webcounter
free web counter

Copyright ©

7ο Γυμνάσιο Λάρισας

2003-2014