ΔΕΛΤΑ ΠΗΝΕΙΟΥ - ΔΕΛΤΑ ΕΒΡΟΥ

     Στα πλαίσια του Περιβαλλοντικού Προγράμματος "ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΕΡΓΑ, ΦΥΣΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑ"  η Π. Ο. της Β΄Τάξης πραγματοποίησε  επίσκεψη στο ΚΠΕ Ανατολικού Ολύμπου, όπου παρακολούθησε το πρόγραμμα  " Ο παραδοσιακός οικισμός του Παλιού Παντελεήμονα ".

  • Το ΚΠΕ Ανατολικού Ολύμπου βρίσκεται στον Παλιό Παντελεήμονα Πιερίας.

  • Ιδρύθηκε με την Γ2/72942/11-7-02  απόφαση του Υπουργείου Παιδείας το 2002, αλλά λόγω έλλειψης στελέχωσης άρχισε να λειτουργεί το σχολικό έτος 2005-2006.

  • Στόχοι του ΚΠΕ η ευαισθητοποίηση των νέων, η απόκτηση γνώσεων και η δημιουργία αξιών σε σχέση με το περιβάλλον.

  • Νομοί Εμβέλειας του ΚΠΕ: Πιερίας, Δυτικής Θεσσαλονίκης, Α' Αθηνών, Ημαθίας, Κοζάνης, Λάρισας, Καρδίτσας, Τρικάλων, Μαγνησίας.
     

  • Προγράμματα που υλοποιούνται στο ΚΠΕ Ανατολικού Ολύμπου:

Στα μονοπάτια του Ολύμπου.

 Πορεία στο χρόνο: Ιστορία και περιβάλλον στο κάστρο του Πλαταμώνα.

Ο παραδοσιακός οικισμός του Παλιού  Παντελεήμονα.

 Περιήγηση στη σκιά του Ολύμπου.

 

 

     " Ο παραδοσιακός οικισμός του Παλιού Παντελεήμονα."
Το πρόγραμμα
" Ο παραδοσιακός οικισμός του Π. Παντελεήμονα " έχει ως στόχο

  • να γνωρίσουν οι  μαθητές τον Παραδοσιακό Οικισμό του Παλιού Παντελεήμονα 

  •  και γενικότερα να γνωρίσουν το ιστορικό, πολιτιστικό και φυσικό περιβάλλον των παραδοσιακών οικισμών στον Ελλαδικό χώρο,

  • να εκτιμήσουν την παγκόσμια αξία της λαϊκής αρχιτεκτονικής,

  • να συνειδητοποιήσουν την ανάγκη διαφύλαξής της,

  • να κατανοήσουν τον καταλυτικό ρόλο του ανθρώπου στη διατήρηση των εναπομεινάντων δειγμάτων της Λαϊκής αρχιτεκτονικής.

   Τέσσερα μόλις χιλιόμετρα από τη θάλασσα, επάνω στις πλαγιές του Ολύμπου βρίσκεται κτισμένος ο Παλιός Παντελεήμονας. Πρόκειται για ένα από τα ωραιότερα χωριά της Μακεδονίας, όπου η παράδοση συναντά το σεβασμό στο περιβάλλον.

    Ο Παλιός Παντελεήμονας, χτισμένος σε υψόμετρο 700 μέτρων,  μετράει τέσσερις αιώνες ζωής. Χτίστηκε από Ηπειρώτες τεχνίτες, που σύμφωνα με την παράδοση εργάστηκαν στη συνέχεια και σε πολλά χωριά του Πηλίου. Γι' αυτό και στην αποκαλούμενη "αετοφωλιά του Ολύμπου" η μακεδονική αρχιτεκτονική συναντάται με στοιχεία της ηπειρώτικης παράδοσης. Ο Παλιός Παντελεήμονας αναφέρεται για πρώτη φορά από κάποιους ξένους περιηγητές περίπου το 1650. Οι κάτοικοι του έχουν έρθει από διάφορα μέρη της Ελλάδας. ( Ήπειρος, Ελασσόνα, Νιγρίτα, Χαλκιδική κλπ). Κύριες ασχολίες τους ήταν η γεωργία, η κτηνοτροφία, η υλοτομία, η παραγωγή μεταξοσκώληκα και τσίπουρου από κούμαρα τα οποία αφθονούν στην περιοχή.
 

     Η ακμή του χωριού ήταν στα τέλη του 19ου αιώνα όπου αριθμούσε γύρω στους 2500 κατοίκους. Ο Παλιός Παντελεήμονας είχε δυο σχολεία, Ειρηνοδικείο και ήταν κεφαλοχώρι στην περιοχή. Η παρακμή του χωριού άρχισε μετά τον εμφύλιο, όπου οι κάτοικοι του άρχισαν να το εγκαταλείπουν κυρίως λόγω της έλλειψης επαγγελμάτων και να μετοικούν στον Πλαταμώνα και κυρίως στον Νέο Παντελεήμονα.

     Στα μέσα της δεκαετίας του '70 πολλά από τα παλαιά σπίτια άλλαξαν ιδιοκτήτες και αναπαλαιώθηκαν. Σήμερα, τρεις δεκαετίες αργότερα, ο οικισμός έχει κηρυχθεί διατηρητέος, ενώ τα περισσότερα από τα παλαιά σπίτια έχουν ανακαινιστεί, με σεβασμό στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική τους. Χάρη στον αγροτουρισμό, τα τελευταία χρόνια το χωριό αρχίζει να προσελκύει και πάλι κόσμο. Τα όμορφα δρομάκια του και τα αναστηλωμένα πέτρινα αρχοντικά του διατηρούν το τοπικό αρχιτεκτονικό ύφος σε αρμονία με το περιβάλλον και την παράδοση του οικισμού  Η κεντρική πλατεία με την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα, το παλιό σχολείο και παραδοσιακές ταβέρνες,  είναι λιθόστρωτη και γεμάτη αιωνόβιους πλατάνους.   Λίγο πιο έξω από τον οικισμό βρίσκεται το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης .

   Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΜΑΣ

     Τρίτη πρωί στις 5 Φλεβάρη 2008  η Περιβαλλοντική Ομάδα της  Β' Τάξης  αναχωρήσαμε από το σχολείο με προορισμό,  το Περιβαλλοντικό Κέντρο Ανατολικού Ολύμπου, που εδρεύει στον Παλιό Παντελεήμονα Πιερίας. Οι υπεύθυνοι του ΚΠΕ μας υποδέχτηκαν στο Κάστρο του Πλαταμώνα , όπου μας ξενάγησαν και γνωρίσαμε την ιστορία του κάστρου και των ανθρώπων που έζησαν μέσα σ ' αυτό.

     Το Κάστρο του Πλαταμώνα είναι κάστρο - πόλη της μεσοβυζαντινής περιόδου, (10ος μ.Χ αιώνας) και είναι κτισμένο νοτιοανατολικά του Ολύμπου, σε θέση στρατηγική που ελέγχει τον δρόμο Μακεδονίας - Θεσσαλίας - Νότιας Ελλάδας. Ο Πύργος του, που δεσπόζει πάνω στην εθνικό οδό, είναι ένα επιβλητικό μεσαιωνικό φρούριο. Ανασκαφή του 1995 εντόπισε ίχνη ελληνιστικού τείχους (4ος αιώνας) που επιβεβαιώνουν τις απόψεις ότι στη θέση αυτή υπήρχε η αρχαία πόλη Ηράκλειο. Το Βυζαντινό τείχος συντηρήθηκε από τους Φράγκους μετά το 1204 και τους βυζαντινούς τον 14ο αιώνα. Το φρούριο ήταν το βασικότερο στήριγμα του δεσποτάτου του Πλαταμώνα. Αργότερα καταλαμβάνεται από τους Τούρκους, που επίσης επισκευάζουν αλλά εξακολουθεί να κατοικείται από Χριστιανούς. Στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο (1941) βομβαρδίζεται από τα γερμανικά στρατεύματα.

     Σήμερα το κάστρο διατηρεί την πολυγωνικού σχήματος τείχισή του, που ενισχύεται από οκτώ τετράπλευρους πύργους. Στη νοτιοδυτική του πλευρά βρίσκεται η Ακρόπολη, με χωριστή τείχιση και σ' αυτήν προστέθηκε αργότερα ακροπύργιο οκταγωνικού σχήματος. Ανασκαφικές έρευνες ανακάλυψαν ως τώρα τα ερείπια δυο ναών , καθώς και οικιών. Οι δρόμοι ήταν λιθόστρωτοι, ενώ πλακόστρωτες αυλές πλαισίωναν την είσοδο των κατοικιών. Μέσα στο κάστρο συναντάμε επίσης δεξαμενές, φούρνους, αποθήκες, στάβλους, σιδηρουργείο, κεραμοποιείο, κ.λ.π

     Μετά από ένα σύντομο γεύμα με σάντουιτς και χυμό , που μας προσφέρθηκαν από το ΚΠΕ, πήγαμε  στον Παλιό Παντελεήμονα. Μετά την άφιξή μας αφήσαμε το λεωφορείο στο μεγάλο πάρκινγκ, αφού τα αυτοκίνητα δεν κινούνται μέσα στο χωριό. Από εδώ αρχίσαμε την όμορφη περιήγηση μας στα γραφικά πέτρινα σοκάκια με τις λουλουδιασμένες αυλές. Χωριστήκαμε σε δυο ομάδες, μας μοιράστηκαν ερωτηματολόγια και άρχισε η γνωριμία μας με τον οικισμό. Μάθαμε την ιστορία του χωριού, τις ασχολίες των κατοίκων του, περπατήσαμε στα καλντερίμια και γνωρίσαμε τον τρόπο ζωής των παλιών κατοίκων , αλλά και τον τρόπο κατασκευής των παραδοσιακών σπιτιών.

      Τα κτίρια ήταν δίπατα. Ο κάτω όροφος ,το κατώι, ήταν κελάρι, ενώ ο πάνω όροφος, το ανώι ήταν κατοικήσιμος. Τα υλικά κατασκευής ήταν η πέτρα , το ξύλο και το λασπόχωμα. Ξυλοδεσιές συγκρατούσαν τους τοίχους και λειτουργούσαν αντισεισμικά. Τα αγκωνάρια βρισκόταν στις γωνίες των τοίχων. Υπήρχε μια μεγάλη πόρτα , η πορτάρα , και από πάνω της η φανέστρα, ένα μικρό άνοιγμα. Στον κάτω όροφο οι τοίχοι ήταν από πέτρα πλάτους 60-70 εκατοστά, ενώ στον πάνω όροφο ήταν φτιαγμένοι από ελαφρύτερο υλικό, τον τσατμά, που ήταν ξυλόπηκτος τοίχος φτιαγμένος από λασπόχωμα ανακατεμένο με γιδότριχα ή άχυρο. Το πάτωμα το στηρίζουν δοκάρια, οι αγριντιές, και το ταβάνι ονομάζεται μπαγδαντί. Στον πάνω όροφο σε άλλα σπίτια συναντάμε το σαχνισί , που προεξέχει από την όψη της οικοδομής και σε άλλα το χαγιάτι , που είναι ένας τύπος ανοιχτού εξώστη.

     Στη συνέχεια περπατήσαμε μέχρι  την κεντρική πλατεία του χωριού , όπου είδαμε την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα  και το παλιό σχολείο και μετά επισκεφθήκαμε  την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου με το ξυλόγλυπτο τέμπλο της. Κάτω από το εκκλησάκι βρίσκεται το Περιβαλλοντικό Κέντρο. Εκεί παρακολουθήσαμε παρουσίαση σε  power point με θέμα την ιστορία του Κέντρου και του οικισμού και συμπληρώσαμε τα ερωτηματολόγια μας. Η επίσκεψή μας στον Παλιό Παντελεήμονα τελείωσε με ένα καταπληκτικό γεύμα στο εστιατόριο ΠΕΤΡΙΝΟ στην πλατεία του χωριού.

    Ήταν μια καταπληκτική εκδρομή, περάσαμε τέλεια και ο καιρός ήταν σχετικά καλός, βοηθώντας μας να περάσουμε ακόμα καλύτερα και κάνοντας την εκδρομή φανταστική.    Ευχαριστούμε πολύ τους υπεύθυνους του ΚΠΕ  , καθώς και τις καθηγήτριές μας κυρίες: Μόκαλη Παναγιώτα, Χουρμουζιάδου Δέσποινα και Σεϊρλή Νίκη, για τη μοναδική εμπειρία που μας πρόσφεραν!

  ΚΠΕ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ

 

Π. Παντελεήμονας Πιερίας
Τ.Κ. 60065

 Τηλ.:23520-22700        fax: 23520-22729

 e.mail: kpe-anolympou@sch.gr
http://dide.pie.sch.gr/kpepie/

 

 

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΚΠΕ

Υπεύθυνος : Καρυδιάς Μιχάλης

Εκπαιδευτικοί:

Κορομηλάς Δημήτρης (Αναπληρωτής Υπευθύνου)

Στάθη Μαρία

Παπαγεωργίου Ευγενία

Βέργου Ελίνα

Γεροφωκά Αναστασία



 

ip based webcounter