ΔΕΛΤΑ ΠΗΝΕΙΟΥ - ΔΕΛΤΑ ΕΒΡΟΥ

     Ιδιαίτερα εποικοδομητική και ευχάριστη για τους  μαθητές της Περιβαλλοντικής Ομάδας της Γ΄ τάξης  ήταν η διήμερη εκπαιδευτική εκδρομή που πραγματοποίησαν στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) Θ. Ζιάκα Γρεβενών στις 9 και 10 Φλεβάρη 2009, στα πλαίσια του Περιβαλλοντικού Προγράμματος "Πέτρινες κατασκευές στους δρόμους του νερού". Στην εκδρομή συμμετείχαν 31 μαθητές και τους συνόδευσαν οι καθηγητές τους: κ. κ. Χουρμουζιάδου Δέσποινα,  Αντωνοπούλου Μαρία & Βαϊόπουλος Αθανάσιος.

     Το ΚΠΕ Θ. Ζιάκα βρίσκεται σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από την πόλη των Γρεβενών , κοντά στο χωριό Ζιάκας (1 χλμ από το χωριό, στις εγκαταστάσεις της κατασκήνωσης Θ. Ζιάκα).
    Το Κέντρο βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού Όρλιακα σε υψόμετρο 1007 μ. σε ένα εκπληκτικό, από άποψη φυσικής ομορφιάς τοπίο, στο οποίο ανακαλύπτει κανείς σπάνια οικοσυστήματα. Ενώ η κορυφή του βουνού είναι στα 1464. Η περιοχή εκτείνεται μεταξύ των δημοτικών διαμερισμάτων Ζιάκας-Σπηλαίου-Λάβδας-Πολυνερίου.
    Το ΚΠΕ Θ. Ζιάκα ιδρύθηκε από το ΥΠΕΠΘ με την απόφαση Γ7/134908/26-11-2004, στελεχώθηκε τον Νοέμβριο του 2005 με πέντε (5) εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διαφόρων ειδικοτήτων και από το Δεκέμβριο του 2006 λειτουργεί στις κατασκηνώσεις Θ. Ζιάκα.
    Δέχεται μαθητές από όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, σε μονοήμερες και πολυήμερες εκπαιδευτικές επισκέψεις, οι οποίοι προέρχονται από σχολεία όχι μόνο των νομών εμβέλειας του Κέντρου αλλά και από την υπόλοιπη Ελλάδα.

     Τα προγράμματα που υλοποιεί το ΚΠΕ είναι:

  • Όρλιακας, το δάσος των χρωμάτων - μονοήμερο

  • Βάλια Κάλντα - διήμερο

  • Βενέτικος ποταμός -  μονοήμερο- διήμερο

  • Πέτρινα γεφύρια-μνημεία λαϊκού πολιτισμού - μονοήμερο

  • Το παραμυθόδεντρο - προσχολικής ηλικίας

    Η εκδρομή ξεκίνησε με την απογευματινή επίσκεψη  μας στις εγκαταστάσεις του ΚΠΕ , όπου τα παιδιά ξεναγήθηκαν στους χώρους του ΚΠΕ και γνώρισαν την περιοχή και την πασίγνωστη κοιλάδα  Βάλια Κάλντα.

     Εκεί όπου η Μακεδονία αγκαλιάζεται με την Ήπειρο, στη «χώρα» των βουνών, των ποταμών και των πέτρινων γεφυριών, βρίσκονται τα Γρεβενά και ο Εθνικός Δρυμός της Βάλια Κάλντα. Η "ζεστή κοιλάδα" είναι ένας μοναδικός τόπος σε υψόμετρο περίπου 1400 μ. περικλειόμενος από κορυφές: Αυγό (2177μ.), Φλέγγα (2157μ.), Μηλιά (2159μ.), Αυτιά (2081μ.), Πυροστιά (1966μ.).

      Η αξία της περιοχής της Βάλια Κάλντα και η ανάγκη προστασίας της έχει αναγνωρισθεί όχι μόνο με την κήρυξη της σαν Εθνικό Δρυμό από το 1966 αλλά και σε πανευρωπαϊκή κλίμακα με την ένταξη της στο δίκτυο των ιδιαίτερα προστατευομένων περιοχών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Στα υπαλπικά υψίπεδα του βουνού Μαυροβουνίου στη Φλέγγα, σε υψόμετρο 1960 μ. και 1940 μ. σχηματίζονται δύο εντυπωσιακές μικρές λίμνες. Οι λίμνες αυτές που αποτελούν το σύμβολο της περιοχής συνδέονται με πολλούς θρύλους.

    Το πλούσιο και άγριο φυσικό περιβάλλον του Δρυμού αποτελεί καταφύγιο για την άγρια ζωή του βουνού. Η καφέ αρκούδα, ο Λύγκας, καθώς και άλλα μεγάλα θηλαστικά είναι αξιοσημείωτες παρουσίες άγριων ζώων και μέχρι και σήμερα, είναι γνωστό πως ο Δρυμός αποτελεί καταφύγιο και προστατεύει 7 είδη αμφιβίων, 10 είδη ερπετών, 70 είδη πουλιών και 17 είδη θηλαστικών, ενώ η προσφορά του στην προστασία της εντομοπανίδας είναι άγνωστη. Στα εδάφη του επίσης υπάρχουν 415 είδη φυτών, ενώ η υγρασία του δάσους διατηρεί μια πλούσια μυκοχλωρίδα με 86 είδη μανιταριών.

    Τη μεγαλύτερη όμως παρουσία στο Δρυμό την έχουν τα πουλιά, όπου κανένα δάσος δε μπορεί να κάνει χωρίς αυτά, χωρίς το τραγούδι τους, και κανένα ορεινό άγριο τοπίο χωρίς το πέταγμα και τη φωνή του αετού. Είναι περίπου 70 είδη που ζουν στον Δρυμό. Η χιονάδα και ο διπλοκέφαλος είναι από τα πιο σπάνια, καθώς άλλα αξιοσημείωτα πουλιά είναι ο δρυοκολάπτης, ο λευκονώτης, η μεσοτσικλιτάρα, η νανοτσικλιτάρα, και η μαυροτσικλιτάρα.
     Ο Δρυμός της Πίνδου προστατεύει επίσης και 10 είδη αρπακτικών πουλιών. Το σημαντικότερο από αυτά είναι ο βασιλιάς των αετών, ο βασιλικός αετός, και ακολουθούν ο χρυσαετός και μικρότερα αρπακτικά όπως το σαΐνι και ο χρυσογέρακας.
 

      Μετά τη γνωριμία μας με τη Βάλια Κάλντα, πήγαμε στο χωριό Σπήλαιο, όπου επισκεφθήκαμε το μοναστήρι Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Η Ι. Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου που λειτούργησε ως μοναστήρι μέχρι το 1929 βρίσκεται στην είσοδο του χωριού Σπηλαίου μέσα σε τείχος του αρχαίου κάστρου. Από το συγκρότημα σώζονται μόνο λείψανα της βόρειας πτέρυγας και το καθολικό. Το καθολικό της Μονής που διατηρείται σε καλή κατάσταση είναι σταυροειδούς ρυθμού με τρούλο, κατάγραφο εσωτερικά με αγιογραφίες των ετών 1641 και 1658

     Χτίστηκε το 1633 σύμφωνα με επιγραφή εντοιχισμένη στη νότια όψη. Από την ίδια επιγραφή πληροφορούμαστε ότι το μοναστήρι ανήκε στην Αρχιεπισκοπή Αχρίδας.

      Στη μονή σώζονται εκκλησιαστικά κειμήλια, βιβλία προηγούμενων αιώνων και φορητές εικόνες αξίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον επισκέπτη παρουσιάζουν η ξυλόγλυπτη πόρτα της κεντρικής εισόδου και το ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο. Η εικόνα της Παναγίας παριστάνει τη Θεοτόκο ορθοκρατούσα και είναι επιζωγραφισμένη το 1678 πάνω σε προϋπάρχουσα.

 

     Το απόγευμα επιστρέψαμε στο καταπληκτικό ξενοδοχείο όπου μείναμε τη Νεράιδα της Λάβδας σε μια υπέροχη τοποθεσία μέσα στο δάσος και το βράδυ επισκεφθήκαμε την πόλη των Γρεβενών.

    Την επόμενη μέρα το πρωί παρακολουθήσαμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Πέτρινα γεφύρια-μνημεία λαϊκού πολιτισμού». Στόχος του προγράμματος η γνωριμία με τα παραδοσιακά γεφύρια της περιοχής. Εκεί  έγινε μια σύντομη θεωρητική προσέγγιση  στα πέτρινα γεφύρια της περιοχής , την ιστορία  και τη χρήση τους.

     Δεκαεννέα πέτρινα γεφύρια στο νομό Γρεβενών, αντιστέκονται ακόμη στη φθορά του χρόνου και παραμένουν ένας πραγματικός θησαυρός.   Τα περισσότερα πέτρινα γεφύρια που σώζονται είναι σε πολύ καλή κατάσταση. Το γεφύρι του Αζίζ Αγά στο Τρίκωμο Γρεβενών είναι το μεγαλύτερο σε ύψος στη Δυτική Μακεδονία, με μία μεγάλη καμάρα που φθάνει στα 15 μέτρα ύψος και δύο μικρότερες αριστερά και δεξιά. Τα πέτρινα γεφύρια των Γρεβενών ήταν σε μεγάλα μονοπάτια και στρατηγικά σημεία του νομού, γεγονός που αποδεικνύει ότι η κατασκευή τους και το κτίσιμο δεν ήταν τυχαία. Σε ότι αφορά την τεχνική κατασκευής αυτή είναι άξια θαυμασμού και συναγωνίζεται την τεχνική των γεφυριών της Ηπείρου, καθώς οι ντόπιοι μάστορες είχαν δώσει τον καλύτερο εαυτό τους. Ακόμη και σήμερα τα γεφύρια αυτά, που κτίστηκαν σε βαθιές χαράδρες και σημεία, προκαλούν δέος στον επισκέπτη, για την απαράμιλλη τεχνική τους η οποία είναι διαφορετική σε κάθε περίπτωση.

Οι λόγοι που χτίστηκαν τα γεφύρια ήταν οι εξής:
· Οι Τούρκοι έπρεπε να έχουν πρόσβαση στα χωριά για να μπορούν να πηγαίνουν να εισπράττουν τους φόρους.
· Δωρεές από Έλληνες οι οποίοι είχανε φύγει στο εξωτερικό και θέλαν να κάνουν μια προσφορά στο χωριό τους , οπότε έχτιζαν ένα γεφύρι.
· Επίσης στην μνήμη κάποιου/ κάποιας ο οποίος/ οποία στην προσπάθεια του να περάσει το ποτάμι από την μια όχθη στην άλλη πνίγηκε. Έτσι οι γονείς ή οι συγγενείς έχτιζαν ένα γεφύρι προς την μνήμη τους.

Η ονομασία των γεφυριών ήταν κυρίως:
· Από την τοποθεσία
· Τον χρηματοδότη και
· Στο όνομα αυτού που πνίγηκε.

Τα υλικά τα οποία χτίζονταν τα γεφύρια ήταν : πέτρες , λάσπη , τρίχες από γίδια και το ασπράδι του αυγού.
 

Γεφύρι Αζίζ Αγά - Τρίκωμο Γρεβενών

Γεφύρι Ζιάκα

     Στη συνέχεια και αφού εφοδιαστήκαμε  με όργανα παρατήρησης και εξωτερικών μετρήσεων, μεταβήκαμε  στο χωριό Σπήλαιο. Στόχος μας η επίσκεψη του παραδοσιακού πέτρινου γεφυριού της Πορτίτσας.

     Η περιοχή της κοινότητας Σπηλαίου έχει χαρακτηρισθεί περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Περικλείεται από την κοιλάδα του Βενέτικου, την κορυφογραμμή Ράχης Κερασιάς, Όρλιακα -Κανδύλας, το συνοικισμό Περιβολακίου και τα όρια των κοινοτήτων Ζιάκα, Πολυνερίου, Αναβρυτών, Μαυραναίων, Τρικώμου, Μοναχιτίου και Μικρολίβαδου του νομού Γρεβενών. Επίσης την περιφέρεια Σπηλαίου διασχίζει ο ποταμός Βελονιάς για 10-12 χλμ. ο οποίος καταλήγει στο Βενέτικο.

   
 Το χωριό Σπήλαιο είναι ένα φυσικό οχυρό, χτισμένο σε μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή τοποθεσία με απίθανη θέα σε υψόμετρο 960 μ.,. Πρόκειται για έναν τόπο που δεν έχει ακόμα αλλοιωθεί από τις επεμβάσεις του ανθρώπου, με πεντακάθαρα ποτάμια που προσφέρονται για δραστηριότητες περιπέτειας, δύο μεγάλα φαράγγια και τρία πέτρινα τοξωτά γεφύρια χτισμένα τον 19ο αιώνα. 26Ο άτομα, μόνιμοι κάτοικοι του χωριού, αντλούν το εισόδημά τους από τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την υλοτομία. Το καλοκαίρι καταφθάνουν στο χωριό περίπου άλλα 400 άτομα, για να ξεκουραστούν και να απολαύσουν την όμορφη φύση. Από τα αξιοθέατα του, το πολύ παλιό και καλά διατηρημένο Μοναστήρι της Παναγίας της Σπηλιώτισσας του 1633, στην είσοδο του χωριού,  η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, χτισμένη αρχές του 1800, το δημοτικό σχολείο, που είναι κτίριο του 1930, το φαράγγι του Σπηλαίου με το γεφύρι της Πορτίτσας, το Γεφύρι του Κατσουγιάννη και της Λιάτισσας.

    Το Γεφύρι της Πορτίτσας είναι από τα εντυπωσιακότερα της Μακεδονίας αφού είναι κτισμένο στη βάση δύο κάθετων βράχων που ο ένας σχεδόν αγγίζει σε κάποιο σημείο τον άλλο. Το μήκος του είναι 34 μ. και κτίσθηκε το 1743. Συγκεντρώνει αμέτρητους φίλους της πεζοπορίας καθώς προσφέρεται για «στενές επαφές» με την ονειρική φύση. Από το Σπήλαιο υπάρχει και ένα εύκολο διακριτό μονοπάτι που οδηγεί στο Φαράγγι. Είναι μια εκπληκτική διαδρομή που ξεκινάει με μια 40 λεπτη πεζοπορία κατηφορίζοντας για το γεφύρι της Πορτίτσας σε ένα πετρόκτιστο λευκό μονοπάτι κρυμμένο ανάμεσα στο θαμνώδες φυτό ΄΄Πυξάρι΄΄. Το τοπίο που απλωνόταν στα πόδια μας ήταν καταπληκτικό. Στο τέλος της πεζοπορίας μας καταλήξαμε στο πανέμορφο γεφύρι της Πορτίτσας και απολαύσαμε  το φαράγγι με τους πανύψηλους βράχους ,150-200 μέτρα. Κάτω από το γεφύρι της Πορτίτσας και στο ομώνυμο φαράγγι, στριμώχνεται με βοή ανάμεσα σε δυο απόκρημνα κάθετα βράχια ο ποταμός Βενέτικος.

      Στο γεφύρι παραμείναμε περίπου μία ώρα και κάναμε διάφορες μετρήσεις για να δούμε πόσο καθαρό είναι το νερό του ποταμού. Εκεί μάθαμε ότι στο χώρο του γεφυριού κάθε χρόνο το καλοκαίρι γίνονται συναυλίες από διάφορους καλλιτέχνες. Μετά από την ξεκούραση μας πήραμε το δύσκολο δρόμο της επιστροφής ακολουθώντας το ίδιο μονοπάτι που στην επιστροφή βέβαια είναι αρκετά δύσκολο γιατί υπάρχει μεγάλη ανηφόρα. Η ομορφιά όμως της περιοχής και η υπέροχη εμπειρία σε αποζημιώνει.

     Φτάσαμε στο ξενοδοχείο μας κουρασμένοι αλλά και ενθουσιασμένοι απ΄την καταπληκτική εμπειρία. Εκεί μας περίμενε ένα λουκούλλειο γεύμα, το οποίο απολαύσαμε δεόντως. Ευχαριστούμε τους εκπαιδευτικούς του ΚΠΕ για την υπέροχη φιλοξενία και τη ζεστή υποδοχή τους. Η επίσκεψη στο ΚΠΕ Θ. Ζιάκα και στην ευρύτερη περιοχή θα μας μείνει αξέχαστη και φύγαμε με τις καλύτερες εντυπώσεις. Ευχόμαστε να συνεχίσουν το έργο τους με τον ίδιο ενθουσιασμό.

Περισσότερες φωτογραφίες από την εκδρομή μας θα βρείτε στην ιστοσελίδα του ΚΠΕ Ζιάκα:

http://kpe-ziaka.gr/index.php?option=com_morfeoshow&task=view&gallery=28&Itemid=54

 

  ΚΠΕ Θ. ΖΙΑΚΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

Κατασκηνώσεις Ζιάκα
Ταχ. Θυρίδα 121
Τ.Κ. 51100
Γρεβενά
e-mail: kpe-ziak@otenet.gr

 

http://kpe-ziaka.gr/

 

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΚΠΕ

Σίμος Ζήσης : Υπεύθυνος

Κιτσούλης Στέλιος :Αναπληρωτής Υπευθύνου

Ράμμος Γεώργιος

 Νάκα Αφροδίτη

 Θεοδωράκη Μαρία



 

ip based webcounter